Soğuk havaların başlamasıyla birlikte jeneratörler, elektrikli ısıtıcılar, kalorifer sistemleri ve taşınabilir ısıtma cihazları daha yoğun kullanılmaya başlanır.
Ancak ortamı ısıtmak için kullanılan ekipmanların kendisi de uygun şekilde kullanılmadığında yeni bir tehlike kaynağına dönüşebilir. Yangın, elektrik çarpması, karbonmonoksit maruziyeti, yanık ve ekipman arızaları kış döneminde özellikle dikkat edilmesi gereken riskler arasındadır.
Kış Aylarında Isıtma Ekipmanları Neden Daha Fazla Risk Oluşturur?
Soğuk havalarda elektrik yükü artar, kapalı alanlar daha az havalandırılır ve ısıtıcı ekipmanlar daha uzun süre çalıştırılır. Bu durum bazı risklerin daha sık ortaya çıkmasına neden olabilir.
- Aşırı yüklenmiş priz ve uzatma kabloları
- Yanıcı malzemelere yakın ısıtıcı kullanımı
- Yetersiz havalandırma
- Jeneratör egzoz gazlarının kapalı alanlara ulaşması
- Elektrik kablolarında izolasyon hasarı
- Isıtıcıların devrilmesi
- Uygunsuz yakıt depolama
- Kontrolsüz şekilde açık bırakılan ekipmanlar
1. Jeneratör Kullanımında Güvenlik
Jeneratörler elektrik kesintilerinde veya geçici enerji ihtiyacında önemli bir enerji kaynağıdır. Ancak içten yanmalı motorla çalışan jeneratörlerin egzoz gazı üretmesi, özellikle kapalı alanlarda ciddi risk oluşturabilir.
Jeneratörü kapalı alanda çalıştırmayın
Jeneratör;
- oda,
- depo,
- bodrum,
- konteyner,
- kapalı garaj,
- yeterli havalandırması bulunmayan çalışma alanı
içerisinde çalıştırılmamalıdır. Egzoz çıkışı kapı, pencere ve hava emiş noktalarından uzağa yönlendirilmelidir.
Yakıt dolumu sırasında motoru durdurun
Çalışan veya sıcak durumdaki jeneratöre yakıt eklemek yangın riskini artırabilir. Yakıt ikmalinden önce jeneratör durdurulmalı ve motorun soğuması beklenmelidir.
Yakıt dolumu yapılan bölgede açık alev, sigara veya kıvılcım oluşturabilecek ekipman bulunmamalıdır.
Elektrik bağlantılarını kontrol edin
Jeneratör bağlantılarında uygun elektrik kablosu, koruma elemanları ve topraklama bulunmalıdır.
Jeneratör bina elektrik tesisatına bağlanacaksa bağlantı işlemi uygun sistem üzerinden ve elektrik konusunda yetkin personel tarafından yapılmalıdır.
2. Elektrikli Isıtıcı Kullanımında Güvenlik
Elektrikli ısıtıcılar pratik olmasına rağmen yüksek güç tüketen cihazlardır. Özellikle priz, uzatma kablosu ve çoklu priz kullanımı bu nedenle dikkatle kontrol edilmelidir.
Mümkün olduğunca doğrudan prize bağlayın
Elektrikli ısıtıcı mümkün olduğunca uygun ve sağlam bir duvar prizine doğrudan bağlanmalıdır.
Aynı priz veya çoklu priz üzerinden başka yüksek güçlü elektrikli cihazların çalıştırılması hattın aşırı yüklenmesine neden olabilir.
Yanıcı malzemelerden uzak tutun
Isıtıcı çevresinde yeterli boşluk bırakılmalıdır. Özellikle;
- perde,
- karton,
- kağıt,
- battaniye,
- ahşap,
- plastik,
- kimyasal ve solventler
ısı kaynağından uzak tutulmalıdır.
Isıtıcı üzerine iş kıyafeti, eldiven veya benzeri tekstil malzemeleri bırakılarak kurutma yapılmamalıdır.
Devrilme emniyetini kontrol edin
Taşınabilir elektrikli ısıtıcıların düz, kuru ve sağlam bir yüzeyde kullanılması gerekir. Mümkünse devrilme durumunda otomatik kapanma özelliğine sahip cihazlar tercih edilmelidir.
3. Kalorifer ve Kazan Sistemlerinde Güvenlik
Merkezi ısıtma sistemleri kış sezonu başlamadan önce bakım ve kontrolden geçirilmelidir.
Özellikle uzun süre kullanılmayan sistemlerde;
- bağlantı noktaları,
- borular,
- vanalar,
- basınç göstergeleri,
- emniyet ekipmanları,
- kaçaklar
kontrol edilmelidir.
Kazan dairesini depo olarak kullanmayın
Kazan dairesinde gereksiz malzeme depolanması yangın yükünü artırabilir.
Özellikle boya, solvent, yakıt, karton, ahşap ve benzeri yanıcı malzemeler kazan dairesinde depolanmamalıdır.
Havalandırma açıklıklarını kapatmayın
Soğuk hava geliyor düşüncesiyle kazan dairesindeki havalandırma açıklıklarının kapatılması uygun değildir.
Yakıt kullanılan sistemlerde havalandırmanın engellenmesi, yanma havasının azalmasına ve tehlikeli gazların birikmesine neden olabilir.
4. Karbonmonoksit Tehlikesini Hafife Almayın
Karbonmonoksit renksiz ve kokusuz bir gazdır. Bu nedenle ortamda bulunduğunda fark edilmesi güç olabilir.
Potansiyel karbonmonoksit kaynakları arasında;
- jeneratörler,
- yakıtla çalışan ısıtıcılar,
- sobalar,
- kazanlar,
- kapalı alanda çalışan araç motorları
bulunabilir.
Risk bulunan kapalı alanlarda uygun karbonmonoksit algılama sistemleri kullanılmalı ve dedektörlerin çalışma durumu düzenli olarak kontrol edilmelidir.
5. Uzatma Kablosu ve Prizlerde Yapılan Hatalar
Kış döneminde sık görülen uygunsuzluklardan biri yüksek güçlü ısıtıcıların uygun olmayan uzatma kablolarıyla kullanılmasıdır.
Elektrik kablolarında;
- ezilme,
- kesilme,
- açık iletken,
- bantla geçici onarım,
- gevşek bağlantı,
- yanık izi,
- aşırı ısınma
belirtileri bulunup bulunmadığı kontrol edilmelidir.
Kablo makaralarında da kullanılan ekipmanın yük kapasitesi dikkate alınmalı ve kablonun aşırı ısınmasına neden olabilecek kullanım biçimlerinden kaçınılmalıdır.
6. Yangın Söndürme Ekipmanlarını Hazır Tutun
Isıtma ekipmanlarının yoğun kullanıldığı bölgelerde yangın söndürme ekipmanlarına kolayca erişilebilmelidir.
Yangın söndürücülerin;
- bakım durumu,
- basınç göstergesi,
- işaretlemesi,
- erişilebilirliği
kontrol edilmelidir. Yangın söndürücülerin önü malzeme veya ekipmanlarla kapatılmamalıdır.
7. Çalışma Alanından Ayrılırken Isıtıcıları Kontrol Edin
Taşınabilir elektrikli ısıtıcıların çalışma alanında kontrolsüz şekilde açık bırakılması yangın riskini artırır.
Mesai veya vardiya sonunda;
- ısıtıcılar kapatılmalı,
- gerekli durumlarda fişleri çekilmeli,
- geçici elektrik ekipmanları kontrol edilmeli,
- açık alev veya sıcak ekipman bırakılmamalıdır.
Kış Dönemi Hızlı İSG Kontrol Listesi
- Jeneratör açık ve yeterli havalandırılan alanda mı?
- Jeneratör egzozu kapı ve pencerelerden uzağa yönlendirilmiş mi?
- Jeneratör ve geçici elektrik bağlantılarında topraklama uygun mu?
- Isıtıcıların çevresinde yanıcı malzeme bulunuyor mu?
- Elektrikli ısıtıcı uygun prize bağlanmış mı?
- Priz ve kablolarda aşırı ısınma belirtisi var mı?
- Uzatma kablolarında hasar bulunuyor mu?
- Kazan dairesinde yanıcı malzeme depolanıyor mu?
- Havalandırma menfezleri açık mı?
- Yangın söndürücüler erişilebilir durumda mı?
- Isıtıcıların devrilme emniyeti çalışıyor mu?
- Çalışma sonunda cihazların kapatılması kontrol ediliyor mu?
Sonuç
Kış aylarında sıcak bir çalışma ortamı oluşturmak çalışanların konforu açısından önemlidir. Ancak kullanılan ısıtma veya enerji ekipmanının kendisi yeni bir risk oluşturmamalıdır.
Jeneratörlerin uygun alanda çalıştırılması, elektrikli ısıtıcıların güvenli elektrik tesisatıyla kullanılması, kalorifer ve kazan sistemlerinin bakımının yapılması, havalandırmanın korunması ve yangın ekipmanlarının hazır tutulması kış dönemindeki birçok riskin kontrol altına alınmasına yardımcı olur.
Kış hazırlıkları yapılırken yalnızca “Ortam yeterince sıcak mı?” değil, “Bu ortam güvenli şekilde mi ısıtılıyor?” sorusu da mutlaka sorulmalıdır.